Raunveruleikinn Norurskauti

N stendur yfir rstefnan Arctic Circlehr Reykjavk, ar sem athyglin beinist a Norurskautssvinu. umrunni er miki rtt um mikilvgi ess a vernda etta merkilega og einstaka svi. Stareyndin er engu a sur s a nokkrum mikilvgustu lndunum sem eiga lgsgu svinu, er mjg mun a nta aulindir eirra sva sem lgsaga eirra nr til.

Arctic-Oil-mapar er Rssland lklega kafast. Enda er grarlega miki af jargasi og olu a finna heimskautasvum Rsslands. Og eftir a Donald Trump komst til valda hefur Bandarkjastjrn einnig sni fr verndarstefnu gagnvart Alaska og vill opna verndusvi Alaska fyrir olu- og gasvinnslu.

Enn eitt landi sem stra lgsgu svinu er Noregur og stjrnvld ar landi virast hugasm um a nlgast grarlegu olu sem finna m undir botni Barentshafsins. Vinnsla ar er reyndar komin vel af staog vafalti bara eftir a aukast komandi rum og ratugum.

ar a auki rsta tv fjlmennustu lnd heimsins meiri aulindantingu Norurskautssvunum, au eigi ekki lgsgu ar. Bi Knaog Indland tala fyrir aukinni aulindantingu essum svum.

a er sennilega sterkur meirihluti meal ja heimsins fyrir v a vernda Norurskautssvin. Og ori kvenu tala flestir jarleitogar, stjrnmlamenn og t.a.m. forstjrar strfyrirtkja fyrir slku. etta er valdamikill hpur og v mtti tla a a s jafnvel mjg brei stt um verndun Norurskautssvanna. En egar kemur a v a samykkja raunverulegar agerir ea kvaranir heima fyrir, virist allt anna uppi teningnum.

Arctic-Oil-platforms-offsohreN um stundir er augljst a stjrnvld bi Rsslandi og Bandarkjunum eru reynd mjg viljug til a lta aulindantingu Norurslum hafa forgang fram yfir verndun. Og ar f au pltskan stuning fr tveimur fjlmennustu rkjum heimsins; Kna og Indlandi. ar a auki eru bi norsk og grnlensk stjrnvld hugasm um oluvinnslu svo til hvarvetna lgsgu sinni.

Af rkjunum sem eiga lgsguna heimskautasvunum norri er a einungis Kanada sem n snir raunverulegan pltskan vilja til verndunar essara sva. Um lei stunda reyndar Kanadamenn einhverja mest mengandi oluvinnslu heims Albertafylki, ar sem ola er unnin me venju kostnaarsmum og ltt hagkvmum htti r olusandi. annig a ekki einu sinni kanadsk stjrnvld geta talist sna sterka verndarvitund. ar a auki er mikill rstingur fr hrifamiklum hagsmunaailum ar landi um a Kanada hverfi fr verndarstefnu sinni.

egar horft er til alls ess sem a ofan greinir virist nokku augljst a rkin sem liggja a Norurskautssvunum munu ekki grpa til rttkrar verndunar svisins. Enda eru sennilega a.m.k. einn og jafnvel tveir ratugir ar til olueftirspurn heiminum nr hmarki. Og jafnvel lngu eftir ann tmapunkt verur vafalti mikil eftirspurn eftir oluafurum, jafnvel svo rafblum fjlgi mjg. Hvort heimskautaolan, sem enn hvlir hreyf, verur batasm er ljst. En huginn henni (og jargasinu) er tvmlalaust fyrir hendi; ekki sst vi strendur Sberu, Barentshafi og nyrst Alaska.

Arctic-LNG-transport Arctic Circle er mikilvgur vettvangur til a koma skilaboum framfri og styrkja margvsleg tengsl. Rstefnuhaldi allt dregur t.a.m. fram margt gott um meintan vilja til verndunar og er flugur vettvangur fyrir kynningu msumvsindarannsknum.

En a er ftt sem bendir til ess a etta skili aukinni verndun Norursla. vert mti mun aulindanting og skipaumfer Norurslum a llum lkindum aukast umtalsvert komandi rum og ratugum. Mikilvgt er a vi reynum a sj fyrir helstu afleiingarnar af eirri atburars.


Vatnaskil raforkuflun

Um langt skei hefur raforkuframleisla mannkyns byggst kolvetnisbruna, ntingu kjarnorku og ntingu vatnsafls. Kolvetnisbruninn er fyrirferamestur, ar sem kol og jargas samtolu hafa lengi veri og eru enn mikilvgustu orkugjafarnir til rafmagnsframleislu.

Flestum er kunnugt um skynsemi ess a auka hlutfall hagkvmra orkugjafa sem valda minni mengunarhttu og losa minna koldox t andrmslofti.

ar hefur einkum vatnsafli reynst vel, enda eru hr jru fjldamargir efnahagslega hagkvmir vatnsaflskostir. Vatnsafli er takmarka og vegna umhverfishrifa viljum vi ekki nta alla vatnsaflskosti. ar a auki dugar vatnsafli engan veginn til a mta svaxandi raforkurf okkar. Jarvarmi bur enn sur upp mikla aukningu virkjana. Lengi vel var mjg horft til kjarnorku sem framtarorkugjafa. En nting kjarnorkunnar er um margt flkin og ar a auki hefur etta reynst dr tkni.

a hefur sem sagt reynst erfitt a finna lei til a mta vaxandi rf raforku; lei sem getur bi talisthagkvm og hefurltil neikv umhverfishrif.Til allrar hamingju hafa fundist tvr mikilvgara lausnir til a mta vaxandi raforkurf. Sem eru slarorkaog vindorka.

Vegna tkniframfara og strarhagkvmni hefur nst a lkka kostna mjg verulega bi slarorku- og vindorkutkni tiltlulega skmmum tma. N er svo komi a nting vindorku svum me gar vindastur er drasta tknin til a auka raforkuframbo. Og sama m segja um slarorkuna eim svum ar sem slgeislun er hva mest.

A auki bendir flest til ess a kostnaurinn bi sl og vindi eigi eftir a lkka umtalsvert nstu rum. Einnig skiptir mli a sustu rum hefur nst afar gur rangur a byggja stra og tiltlulega dra rafgeyma, sem gerir ntingu slar- og vindorku enn hagkvmari enn ella.

Hreyfiafl-BNEF-raforka-fram-til-2050A mati Bloomber New Energy Finance (BNEF)gerir essi run a raunverulega mgulegt a unnt veri a mta svaxandi raforkurf mannkyns me drri endurnjanlegri orku, ar sem nting slarorku og vindorku verur lykilhlutverki (lkt og kemur fram grafinu hr til hliar).

Sjlfsagt og elilegt er a vi slendingar tkum tt essari run og verum annig me a draga r rf mannkyns svaxandi kolvetnisbruna til raforkuframleislu. S siferislegi drifkraftur er ekki eina stan fyrir v a sland taki tt essari run. a er nefnilega svo a vindastur slandi eru me hagfelldasta mti til a framleia raforku. Nting slenskrar vindorku veitir v venju g tkifri til a efla efnahagslfi hr.

a eru tkifri af essu tagi sem hfundur s vera a skapast egar hann byrjai af alvru a huga a mgulegri vindorkuntingu slandi. a var svofyrr essu ri (2019) avindorkufyrirtki Zephyr Iceland hf starfsemi. Framundan er uppsetning vindmastra nokkrum stum landinu, til vindrannskna, samt msum rum rannsknum og athugunum mguleikum slenskrar vindorku.

reynd hefur kostnaur vindorkunnar lkka enn hraar en bist var vi og um lei hefur sfellt blsi betur aljavettvangi fyrir meiri ntingu vindorku til a auka hlutfall endurnjanlegrar orku. Ekki sur hugavert er a nting vindorku hentar a msu leyti mjg vel fyrir litla slenska raforkukerfi, v vindmyllugarar af hgvrri str eru um margt einfaldari og httuminni verkefni en njar strar vatnsaflsvirkjanir ea jarvarmavirkjanir. a bls sem sagt byrlega fyrir slenska vindorku. Og brtt veur meira a frtta af fyrstu verkefnum Zephyr Iceland.

Hfundur er framkvmdastjri Zephyr slandi


Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband