Tekist um 200 milljara krna i Straumsvk

Risafyrirtki Rio Tinto segist huga stu og jafnvel lokun lversins Straumsvk. Vegna ess a lveri s ekki samkeppnishftog veri a ekki nema lver hkki ea raforkuver lversins lkki. ar sem raforkusamningur lfyrirtkisins og Landsvirkjunar kveur um ha kaupskyldu lversins rafmagni og tilteknar byrgir Rio Tinto ar a ltandi, eru sennilega meiri lkur en minni v a lveri haldi fram starfsemi. arna er ekkert ruggt.

Hvort sem lveri Straumsvk er a fara a loka eur ei, er rtt a hafa huga a offrambo af li heiminum er stareynd. Og a offrambo virist langvarandi. Offramboi nna m fyrst og fremst rekja til Kna, ar sem lver hafa veri reist hraar en sem nemur vexti lnotkun. Ein afleiing essa offrambos er a mrgum lverum utan Kna hefur veri loka, svo sem Bandarkjunum. Enn er samt ftt sem bendir til ess a lver muni hkka nstunni. vert mtivirist lklegra a offrambo af li Kna haldi enn fram a aukast.

sland er strsti lframleiandi heims mia vi hfatlu og vegna offjrfestinga lverum Kna er ori mun httusamara en ur a reia sig lver sem orkukaupendur. a er alls ekki ruggta strstu orkufyrirtkin eigu okkar slendinga, Landsvirkjun og Orkuveita Reykjavkur, geti fram um langa framt selt strstan hluta raforkuframleislu sinnar til lvera.

Landsvirkjun-tekjur-skipting-2019_Askja-Energ-Partners-2020-MBLSamkvmt orkusamningi Landsvirkjunar vi lver Rio Tinto Straumsvk ber orkufyrirtkinu a tvega lverinu raforku allt fram til rsins 2036. Raforkan sem fer til Straumsvkur er bilinu 20-25% af allri raforkuframleislu Landsvirkjunar. Fyrir feinum rum nmu tekjurnar af essum viskiptum Landsvirkjunar og lfyrirtkisins um rijungi raforkutekna Landsvirkjunar. kjlfar tjns einum kerskla lversins um mitt sasta r (2019)minnkuu viskiptin og nema n um fjrungi allra tekna orkufyrirtkisins af raforkuslu. Sbr. taflan hr til hliar.

arna er um mikla fjrhagslega hagsmuni a ra fyrir bi Landsvirkjun og Rio Tinto. Vermti raforkusamnings fyrirtkjanna, sem er a uppistu fr 2010, nemur um 250-300 milljrum krna a nviri, .e. samanlagar tekjur Landsvirkjunar og Landsnets af samningnum allan samningstmann. ar af eiga um 150-200 milljarar krna eftir a greiast vegna samningstmans fram til 2036. Og a vel a merkja allt beinhrum erlendum gjaldeyri!

lver nota grarlega miki af raforku; eru s.k. strnotendur ea strija. Ef lver dregur verulega r framleislu sinni ea lokar tekur langan tma a t.a.m. ngjanlega mrg gagnaver rsi til a geta leyst lver af hlmi raforkunotkun. Og meira a segja ntt ksilver dugar ar skammt. Langvarandi offrambo af li og s stareynd a strfyrirtki Rio Tinto skuli n alvarlega huga lokun lversins Stramsvk tti a sna okkur slendingum llum hversu mikilvgt a er a Landsvirkjun eigi sem greiastan agang a gum og fjlbreyttum hpi viskiptavina.

reynd er fyrst og fremst einn mguleiki sem gti skapa mta eftirspurn eftir raforku Landsvirkjunar eins og lver gerir. Sem er sala grnni orku um sstreng til Evrpu. a a Rio Tinto gefur n skyn a fyrirtki hyggist mgulega gefast upp gagnvart offramboi knversu li er mikilvg minning. minning um a huga s a njum strum kaupanda a hluta eirrar miklu endurnjanlegu orku sem opinberu orkufyrirtkin, Landsvirkjun og Orkuveita Reykjavkur, framleia virkjunum snum.

Mgulegasr Rio Tinto a sr og tryggir farsla starfsemi lversins Straumsvk enn um langa framt. En ljsi ess a knverskur ltflutningur er lklegur til a halda fram a vaxa, kann a vera a lverinu veri loka, hvort sem a verur fyrr ea sar. a vri v skynsamlegt a slensk stjrnvld leggi aukinn kraft a kanna sstrengsverkefni. etta ml snst um afar mikilvga viskiptahagsmuni okkar sem jar.

Hfundur er framkvmdastjri vindorkufyrirtkisins Zephyr Iceland og sem slendingur einn af beinum eigendum Landsvirkjunar, rtt eins og langflestir ef ekki allir lesendur greinarinnar.


sland er land grnnar raforku

frttaskringattinum Kveik var nveri fjalla um upprunavottor grnnar raforku. Af umru ttinum og eftir ttinn er ljst a margir eiga nokkrum vandrum me a skilja hva felst slkum upprunavottorum. Sem kannski er ekki skrti, v hagsmunaailum sem vilja f ess konar vottor frtt hefur tekist nokku vel a rugla flk rminu um hva vottorin merkja.

Einfaldast er a lsa upprunavottori vegna grnnar raforku svo a me slku vottori er stafest a tiltekin orkueining hefur veri framleidd me endurnjanlegum htti (svo sem fyrir tilverkna vatnafls, vindafls, jargufu ea slar). a er orkuframleiandinn sem fr heimild til tgfu slks vottors. Og s sem kaupir vottori er raforkunotandi sem vill styja vi endurnjanlega raforkuframleislu og um lei ftkifri til a kynna ann stuning sinn samrmi vi reglur essarar evrpsku samvinnu (svipa kerfi m lka finna lndum utan Evrpu).

Hvaan nkvmlega orkueiningin kemur, sem kaupandi vottorsins notar, er ekki aalatrii. Heldur snst etta kerfi um a a orkunotandinnhefur me kaupum vikomandi upprunavottori stutt vi framleislu sama magni af grnni orku. Og raforkuframleiandinn m auvitaekki selja upprunavottor vegna essarar tilteknu orkueiningar n, enda vri hann a tvselja upprunavottori.

Umrtt kerfi er hluti af samstarfi Evrpurkja til a sporna gegn losun grurhsalofttegunda. heild stular kerfi a v a grn raforkuframleisla verur samkeppnishfari en ella og v lkleg til a aukast meira ea hraar en ella. Hversu hrifamiki ea gott etta kerfi er, er samt umdeilanlegt, rtt eins og vi um mrg nnur mannanna verk. En etta er eitt atrii af mrgum sem hvetur til framleislu meiri grnni orku og er v til ess falli a spyrna gegn ntingu kola ea jargass.

Greinarhfundur lsti essu kerfi hr vef Morgunblasins fyrir um hlfum ratug. En skilningur margra kerfinu virist ltt betri nna en var . Sem er kannski skiljanlegt v reglulega sprettur upp nokku ungurrur gegn essi kerfi. S rur einkum rtur a rekja til fyrirtkjasem vilja f upprunabyrgirnar frtt. eir hinir smu reyna a halda v fram a kerfi skeri grna mynd slands. Slkt er auvita fjarsta. Enda er grn mynd slands dag a.m.k. jafn sterk og var fyrir fimm rum, egar lka var miki fjalla um httu skemmdum mynd slandsvegna viskipta me upprunavottor.

Jafnvel svo etta kerfi upprunabyrga s til ess falli a hafa jkv hrif loftslag og umhverfi, er kerfi ekki skylda heldur valkvtt. slenskum orkufyrirtkjum ber engin skylda til a taka tt. En hafa m huga a sala upprunavottorum hefur auki rlegar tekjur Landsvirkjunar um hundrumilljna krna. Greiendurnir, .e. kaupendur vottoranna, eru fyrst og fremst erlend fyrirtki, mean tekjurnar renna fyrst og fremst til fyrirtkis eigu slenska rkisins. Hvort a er jkvtt ea neikvtt fyrir sland verur hver a meta fyrir sig.

Slkar auknar tekjur Landsvirkjunar eru jkvar fyrir fyrirtki, eiganda ess og ar mealla landsmenn. Um lei efla tekjurnar mguleika Landsvirkjunar til a bja raforku lgra veri en ella. M..o. verur Landsvirkjun samkeppnishfari. a vri nokku einkennileg afstaa ef slenskir stjrnmlamenn vildu skera burt essar tekjur Landsvirkjunar og ar me minnka arsemi essa mikilvga fyrirtkis slendinga.

sland er land grnnar raforkuframleislu. Og orkumynd slands er s grnasta heimi og vekur athygli sem slk. Upprunavottor og viskipti me slk vottor skera engan htt mynd. vert mti er geta slenskra raforkufyrirtkja til a selja upprunavottor til marks um hversu raforkuframleisla slandi er grn. v liggja hrein og klr vermti.

A afhenda strnotendum raforku eamengandi inai au vermti n endurgjalds vri undarleg rstfun. Aftur mti er umhverfisleg gagnsemi upprunavottora varlaafgerandiog v kannski ekki str skai ef etta kerfi yri lagt af. Munum samt a etta kerfi styur vigrna orku. ess vegna ervarla sta til a leggja kerfi af nema snt veri fram umdeilanleg og raunveruleg neikv hrif ess. a hefur ekki veri gert.

Hfundur er framkvmdastjri vindorkufyrirtkisins Zephyr Iceland.


Spin orin a veruleika!

Umtalsverar breytingar hafa n ori raforkuviskiptum bi lvers Norurls og jrnblendiverksmiu Elkem Grundartanga. ar er um a ra elilega run, sem er samrmi vi spr greinarhfundar

Bi fyrirtkin, .e. Elkem og Norurl, hafa n framlengt raforkukaup sn fr Landsvirkjun, en me breyttum verskilmlum. Gera m r fyrir a samtals leii etta til ess a tekjur Landsvirkjunar rsgrundvelli hkki um nokkra milljara krna. Sem er samrmi vi a sem tla mtti a myndi gerast, egar gmlu orkusamningarnir rynnu t.

etta mun auvita draga r hagnai strijunnar Grundartanga og um lei fra arsemi Landsvirkjunar til elilegra horfs. sta ess a verksmijurnar tvr Grundartanga greii nstum helmingi lgra raforkuver en lveri Straumsvk gerir, mun strijan Grundartanga n greia svipa orkuver eins og Straumsvk. Og svipa raforkuver eins og gerist helstu samkeppnislndum.

Hafa ber huga a reiknireglurnar og vimianirnar a baki essum tekjum Landsvirkjunar (.e. ver pr. MWst) vegna viskiptanna vi Grundartanga eru ekki nkvmlega r smu eins og samningnum vi Straumsvk. En grflega m sem sagt tla a nokkurt jafnri myndist n orkuverinu milli Straumsvkur annars vegar og Grundartanga hins vegar.

A vsu er Norurl enn svolti sr bti, v ar er um a ra httumeiri skammtmasamning. Sem lklega er til komin a sk lfyrirtkisins. S httutaka kann a vera Norurli viss fjtur um ft nstu rum.

Grflega tla kunna heildartekjur Landsvirkjunar vegna essara tveggja samninga Grundartanga a hkka um u..b. 15% rsgrundvelli. Verhkkunin Grundartanga kom ekki til framkvmda fyrr en nokku var lii ri (2019). a verur v ekki fyrr en nsta ri, .e. 2020, a essi tekjuaukning mun a fullu skila jkvum hrifum afkomu Landsvirkjunar rsgrundvelli.

Um lei mun ri 2020 marka viss kaflaskil rekstrarkostnai verksmijanna Grundartanga. essi run er ekki vnt, v hi breytta raforkuver er samrmi vi a sem bast mtti viegar gmlu samningarnir rynnu t.Rtt eins og greinarhfundur hafi sp grein hr vef Morgunblasins strax ri 2015.

Eins og lesendur kunna a muna, ollu au skrif nokkrum titringi hj tilteknum einstaklingum og fyrirtkjum. a sem gerst hefur san er auvita til marks um a greinarhfundur var einfaldlega a benda stareyndir og s run sem ar var s fyrir um run raforkuvers slandi er n orin a raunveruleika.

Nsta stra skrefitil aukinnar arsemi Landsvirkjunar verur sennilega stigi ri 2028, egar raforkuveri langstrsta raforkusamningi slandi kemur a llum lkindum til endurskounar. ar er um a ra samninginn vi Alcoa vegna lvers Fjarals.

essi run ekki a koma neinum vart. Um lei hltur a a vera gleiefni fyrir bi strijuna slandi og ara umtalsvera notendur raforku hr, a sland hefur enn srstu a hr bst striju og rum fyrirtkjum trygg raforka mjg samkeppnishfu veri.


Raunveruleikinn Norurskauti

N stendur yfir rstefnan Arctic Circlehr Reykjavk, ar sem athyglin beinist a Norurskautssvinu. umrunni er miki rtt um mikilvgi ess a vernda etta merkilega og einstaka svi. Stareyndin er engu a sur s a nokkrum mikilvgustu lndunum sem eiga lgsgu svinu, er mjg mun a nta aulindir eirra sva sem lgsaga eirra nr til.

Arctic-Oil-mapar er Rssland lklega kafast. Enda er grarlega miki af jargasi og olu a finna heimskautasvum Rsslands. Og eftir a Donald Trump komst til valda hefur Bandarkjastjrn einnig sni fr verndarstefnu gagnvart Alaska og vill opna verndusvi Alaska fyrir olu- og gasvinnslu.

Enn eitt landi sem stra lgsgu svinu er Noregur og stjrnvld ar landi virast hugasm um a nlgast grarlegu olu sem finna m undir botni Barentshafsins. Vinnsla ar er reyndar komin vel af staog vafalti bara eftir a aukast komandi rum og ratugum.

ar a auki rsta tv fjlmennustu lnd heimsins meiri aulindantingu Norurskautssvunum, au eigi ekki lgsgu ar. Bi Knaog Indland tala fyrir aukinni aulindantingu essum svum.

a er sennilega sterkur meirihluti meal ja heimsins fyrir v a vernda Norurskautssvin. Og ori kvenu tala flestir jarleitogar, stjrnmlamenn og t.a.m. forstjrar strfyrirtkja fyrir slku. etta er valdamikill hpur og v mtti tla a a s jafnvel mjg brei stt um verndun Norurskautssvanna. En egar kemur a v a samykkja raunverulegar agerir ea kvaranir heima fyrir, virist allt anna uppi teningnum.

Arctic-Oil-platforms-offsohreN um stundir er augljst a stjrnvld bi Rsslandi og Bandarkjunum eru reynd mjg viljug til a lta aulindantingu Norurslum hafa forgang fram yfir verndun. Og ar f au pltskan stuning fr tveimur fjlmennustu rkjum heimsins; Kna og Indlandi. ar a auki eru bi norsk og grnlensk stjrnvld hugasm um oluvinnslu svo til hvarvetna lgsgu sinni.

Af rkjunum sem eiga lgsguna heimskautasvunum norri er a einungis Kanada sem n snir raunverulegan pltskan vilja til verndunar essara sva. Um lei stunda reyndar Kanadamenn einhverja mest mengandi oluvinnslu heims Albertafylki, ar sem ola er unnin me venju kostnaarsmum og ltt hagkvmum htti r olusandi. annig a ekki einu sinni kanadsk stjrnvld geta talist sna sterka verndarvitund. ar a auki er mikill rstingur fr hrifamiklum hagsmunaailum ar landi um a Kanada hverfi fr verndarstefnu sinni.

egar horft er til alls ess sem a ofan greinir virist nokku augljst a rkin sem liggja a Norurskautssvunum munu ekki grpa til rttkrar verndunar svisins. Enda eru sennilega a.m.k. einn og jafnvel tveir ratugir ar til olueftirspurn heiminum nr hmarki. Og jafnvel lngu eftir ann tmapunkt verur vafalti mikil eftirspurn eftir oluafurum, jafnvel svo rafblum fjlgi mjg. Hvort heimskautaolan, sem enn hvlir hreyf, verur batasm er ljst. En huginn henni (og jargasinu) er tvmlalaust fyrir hendi; ekki sst vi strendur Sberu, Barentshafi og nyrst Alaska.

Arctic-LNG-transport Arctic Circle er mikilvgur vettvangur til a koma skilaboum framfri og styrkja margvsleg tengsl. Rstefnuhaldi allt dregur t.a.m. fram margt gott um meintan vilja til verndunar og er flugur vettvangur fyrir kynningu msumvsindarannsknum.

En a er ftt sem bendir til ess a etta skili aukinni verndun Norursla. vert mti mun aulindanting og skipaumfer Norurslum a llum lkindum aukast umtalsvert komandi rum og ratugum. Mikilvgt er a vi reynum a sj fyrir helstu afleiingarnar af eirri atburars.


Vatnaskil raforkuflun

Um langt skei hefur raforkuframleisla mannkyns byggst kolvetnisbruna, ntingu kjarnorku og ntingu vatnsafls. Kolvetnisbruninn er fyrirferamestur, ar sem kol og jargas samtolu hafa lengi veri og eru enn mikilvgustu orkugjafarnir til rafmagnsframleislu.

Flestum er kunnugt um skynsemi ess a auka hlutfall hagkvmra orkugjafa sem valda minni mengunarhttu og losa minna koldox t andrmslofti.

ar hefur einkum vatnsafli reynst vel, enda eru hr jru fjldamargir efnahagslega hagkvmir vatnsaflskostir. Vatnsafli er takmarka og vegna umhverfishrifa viljum vi ekki nta alla vatnsaflskosti. ar a auki dugar vatnsafli engan veginn til a mta svaxandi raforkurf okkar. Jarvarmi bur enn sur upp mikla aukningu virkjana. Lengi vel var mjg horft til kjarnorku sem framtarorkugjafa. En nting kjarnorkunnar er um margt flkin og ar a auki hefur etta reynst dr tkni.

a hefur sem sagt reynst erfitt a finna lei til a mta vaxandi rf raforku; lei sem getur bi talisthagkvm og hefurltil neikv umhverfishrif.Til allrar hamingju hafa fundist tvr mikilvgara lausnir til a mta vaxandi raforkurf. Sem eru slarorkaog vindorka.

Vegna tkniframfara og strarhagkvmni hefur nst a lkka kostna mjg verulega bi slarorku- og vindorkutkni tiltlulega skmmum tma. N er svo komi a nting vindorku svum me gar vindastur er drasta tknin til a auka raforkuframbo. Og sama m segja um slarorkuna eim svum ar sem slgeislun er hva mest.

A auki bendir flest til ess a kostnaurinn bi sl og vindi eigi eftir a lkka umtalsvert nstu rum. Einnig skiptir mli a sustu rum hefur nst afar gur rangur a byggja stra og tiltlulega dra rafgeyma, sem gerir ntingu slar- og vindorku enn hagkvmari enn ella.

Hreyfiafl-BNEF-raforka-fram-til-2050A mati Bloomber New Energy Finance (BNEF)gerir essi run a raunverulega mgulegt a unnt veri a mta svaxandi raforkurf mannkyns me drri endurnjanlegri orku, ar sem nting slarorku og vindorku verur lykilhlutverki (lkt og kemur fram grafinu hr til hliar).

Sjlfsagt og elilegt er a vi slendingar tkum tt essari run og verum annig me a draga r rf mannkyns svaxandi kolvetnisbruna til raforkuframleislu. S siferislegi drifkraftur er ekki eina stan fyrir v a sland taki tt essari run. a er nefnilega svo a vindastur slandi eru me hagfelldasta mti til a framleia raforku. Nting slenskrar vindorku veitir v venju g tkifri til a efla efnahagslfi hr.

a eru tkifri af essu tagi sem hfundur s vera a skapast egar hann byrjai af alvru a huga a mgulegri vindorkuntingu slandi. a var svofyrr essu ri (2019) avindorkufyrirtki Zephyr Iceland hf starfsemi. Framundan er uppsetning vindmastra nokkrum stum landinu, til vindrannskna, samt msum rum rannsknum og athugunum mguleikum slenskrar vindorku.

reynd hefur kostnaur vindorkunnar lkka enn hraar en bist var vi og um lei hefur sfellt blsi betur aljavettvangi fyrir meiri ntingu vindorku til a auka hlutfall endurnjanlegrar orku. Ekki sur hugavert er a nting vindorku hentar a msu leyti mjg vel fyrir litla slenska raforkukerfi, v vindmyllugarar af hgvrri str eru um margt einfaldari og httuminni verkefni en njar strar vatnsaflsvirkjanir ea jarvarmavirkjanir. a bls sem sagt byrlega fyrir slenska vindorku. Og brtt veur meira a frtta af fyrstu verkefnum Zephyr Iceland.

Hfundur er framkvmdastjri Zephyr slandi


Eldar eyimrkinni

Fyrir margt lngu sfnuust upp umfangsmikil og ykk lfrn setlg svi ar sem n liggja sandaunir Saudi Arabu. nstu tugmilljnum ra, egar Himalayafjllin fru a rsa og fyrstu aparnir a spranga um jrina, ummynduust essi niurgrfnu setlg smm saman fljtandi olu. Enn liu milljnir ra og til var mannapinn og loks hinn viti borni maur. Sem eftir nokkra hugun ttai sig v a essi umrddi lystugi dkki vkvi gat nst sem afar flugt eldsneyti. Og the rest is history!

Saudi-Arabia-Oil-discovery-ghawar_Askja-EnergyStrsta olusvi heimsins, Ghawar Saudi Arabu, var uppgtva ri 1948. Oluframleislan hfst nokkrum rum sar og alla t san hefur Ghawar veri mikilvgasta olulind veraldar, enda skilai hn lengi vel um helmingnum af allri oluframleislu Saudi Arabu. Eftir a Sdarnir yfirtku framleisluna r hndum bandarsku lufyrirtkjanna ttunda ratug liinnar aldar, hefur Ghawar veri lang mikilvgasta uppsprettan a ofsalegum oluaui yfirstttar landsins.

Mikil leynd hvlir um alla tlfri um oluna Ghawar, en til essa hafa lklega veri sttar anga um 65 milljarar tunna af olu. Mgulega eftir a skja anga anna eins magn, .a. Ghawar skili endanum um 130 milljrum tunna af olu. Um etta er veruleg vissa og hafa sumir sp v a framleislunni Ghawar eigi eftir a hnigna hratt nstu rum. Til samanburar m nefna a ll oluframleislan llu norska landgrunninu til essa nemur nlgt 25 milljrum tunna.

Aramco-factory-in-Abqaiq-Saudi-Arabiaetta umtalaa olusvi Saudi Arabu er ekki aeins mikilvgasta tekjulind landsins, heldur afar ingarmiki fyrir efnahagslf heimsins alls og verur a sennilega lengi enn. Og einmitt ess vegna fr um marga egar drnars var ger vinnslustvar Ghawar n um lina helgi og str hluti framleislunnar stvaist ea a.m.k. var fyrir skakkafllum.

Samhlia v a gengi hefur oluna Ghawar hafa Sdarnir rist fleiri umfangsmikil luverkefni. Eitt a allra strsta er einmitt ngrenni Ghawar og nefnist a Khurais. Einnig ar var ger drnars um helgina, sem mun hafa valdi litlu tjni og ekki strvgilegum truflunum vinnslunni. Rtt eins og Ghawar er Khurais mikilvgt svi fyrir efnahagslf veraldarinnar. v Khurais er ein af strstu risalindum heimsins me um 20 milljara tunna af vinnanlegri olu.

Aramco-factory-in-Abqaiq-Ghawar-drone_strikes_saudi_arabia-mapFr Ghawar og Khurais kemur um 50% af allri oluvinnslu Sdanna og essi tv svi skila um 5% af allri oluvinnslu heiminum. a munar um minna og ekkert anna en strkostlegt fall fyrir efnahagslf heimsins ef ll essi ola hverfur af markanum lengri tma. Enda er lklega hvergi jafn umfangsmikil ryggisgsla um neinn atvinnurekstur heiminum. a er blautur draumur hryjuverkamanna a skaa rekstur af essu tagi og ekkert ntt a reynt s a rast svi.

Einmitt vegna eirrar stareyndar a essi vinnslusvi standa sfellt frammi fyrir hryjuverkagn, hafa Sdarnir komi sr upp verulegum varabirgum af olu til a mta mgulegum og skyndilegum fllum af essu tagi. ar a auki hafa eir mguleika til a auka framleislu rum vinnslusvum snum n mikils fyrirvara. Tmabundin vandri vi Ghawar eru vekki endilega vsun oluskort.

Mia vi run oluvers sasta slarhringinn virist sem flestir sem hndla me olu geri r fyrir a Sdarnir kippi vinnslunni liinn nokku fljtt og rugglega. Sem er eins gott, v tryggur agangur a gng oluafura er einn allra mikilvgasti drifkraftur efnahagslfsins vast hvar um heiminn. Um lei tta vonandi fleiri sig v, a afar mikilvgt er a vi drgum r givaldi olunnar og vinnum a metnai a v a auka hlutfall endurnjanlegrar orku!


sland rur sstrengjum

Evrpusambandi byggir viamiklum samningum og rum rttarheimildum. Oft er lagatextinn flkinn og ekki augljst hvernig a tlka hann. etta auvita lka vi um slenska lggjf. ess vegna arf stundum a koma til kasta dmstla. Sum meint greiningsefni eru annig vaxin a einfalt er a sj hver hinn rtti skilningur er.

tengslum vi fyrirhugaa innleiingu slands reglum s.k. rija orkupakka hefur stundum heyrst a ef sland hafni v a veita raforkusstreng fr Evrpu agang a slandi, geti a reynst brot reglum sem eru skuldbindandi fyrir sland vegna aildar okkar a Evrpska efnahagssvinu (EES). etta er einfaldlega rangt. slandi er sjlfsvald sett hvort slkur sstrengur yri leyfur ea ekki.

HVDC-subsea-interconnectoretta kemur t.a.m. me skrum htti fram Samningnum um starfshtti Evrpusambandsins (Treaty on the functioning of the European Union; TFEU). essu sambandi m vsa 194. gr. umrdds samnings, ar sem segir a skipan orkumla hvers aildarrkis s ess hndum.

Hvorki samningar Evrpusambandsins, samningurinn um EES, riji orkupakkinn, reglurnar um frjls vru-og jnustuviskipti, n arar rttarheimildir Evrpurttarins breyta neinu um etta.

Sem sagt: Hvort sland kveur a tengjast ru Evrpulandi me sstreng til raforkuflutninga er alfari hndum slendingra sjlfra. Ea llu heldur valdi Alingis. Um etta er enginn vafi.

Hfundur vinnur a raforkuverkefnum slandi. au verkefni eru algerlega h v hvort riji orkupakkinn verur afgreiddur Alingi eur ei.


Ffnir Viking verur Atlantic Harrier

N sr lklega loksins fyrir endann sorgarsgunni um jnustuskipi Ffni Viking. slenska fyrirtki Ffnir Offshore pantai snum tma smi tveimur glsilegum jnustuskipum fyrir oluinainn. ar var sami vi norsku skipasmastina Havyard Fosnavogi. En varla var bleki orna eim samningum egar ljst var a s fjrfesting slenskra einkaaila og lfeyrissja kmi ekki til me a ganga upp.

Ffnir Offshore tk vi fyrra skipinu, Polarsyssel, ri 2014 og lenti strax vandrum me reksturinn vegna ngra verkefna fyrir skipi. Brtt var ljst a ekki yri unnt a greia a fullu fyrir smi hinu skipinu, sem hafi veri kalla Ffnir Viking.

Stjrn Ffnis Offshore kva a f sminni seinka og greia tafabtur til skipasmastvarinnar. Um lei fkkst heimild Havyard til a fra byrgina vegna pntunar skipsins fr Ffni Offshore yfir ntt dtturflag, sem nefnt var Polar Maritime. Vanefndir slenska fyrirtkisins uru svo til ess a upphafi rs 2017 rifti Havyard smasamningnum.

Atlantic-Harrier-illustrationSan hefur skrokkurinn af Ffni Viking legi reiuleysi Noregi, en anga var hann dreginn fr Tyrklandi ar sem smin tti sr sta. a var svo loks fyrr essu ri (2019) a tilkynnt var a kaupandi hafi fundist a skrokknum. Og n hefur veri tilkynnt um a ar fer s kanadska jnustuskipatgerin Atlantic Towing.

Kanadska flagi fr fullbi skipi afhent nsta ri (2020) og fr a nafni Atlantic Harrier. Af msum tilkynningum um viskiptin m ra a kanadska flagi fi skipi drt, en um lei lgmarkar Havyard tjn sitt af v a sitja uppi me skipsskrokkinn enn lengur. Og n er essari dapurlegu viskiptasgu vegna smi Ffnis Viking vonandi endanlega loki.

Hvort slenskt oluvintri vaknar n mun tminn leia ljs. En a er augljst a slenska trsin essum geira oluvinnslujnustu og tgerar var v miur ekki til fjr. Og v tplega jafn „spennandi verkefni“ eins og sumir bankamenn hr fullyrtu sla rs 2014.

Lrdmurinn af essu hltur a vera s a slendingar og arir eiga a fara alveg srstaklega varlega egar rist er i fjrfestingar starfsemi sem vikomandi hafa litla sem enga reynslu af. Um lei er mikilvgt fyrir sland a horfa til nrra tkifra. En arf fagmennska og agtni a vera fyrirrmi.


Normenn fjrfesta slenskum vindi

Norska vindorkufyrirtki Zephyrhefur stofna dtturfyrirtki slandi; Zephyr Iceland. Markmii er a reisa hr vindmyllur og vindmyllugara og bja umhverfisvna raforku hagkvmu og samkeppnishfu veri. essu skyni hyggst fyrirtki nstunni m.a. verja verulegum fjrmunum til rannskna vindastum slandi.

Norsk sveitarflg og fylki

Norska Zephyrer eigu riggja norskra vatnsaflsfyrirtkja. au eru Glitre Energi, Vardar og stfold Energi. essi rj fyrirtki eru ll eigu norskra sveitarflaga og fylkja. Framkvmdastjri Zephyr slandi er Ketill Sigurjnsson, sem jafnframt er hluthafi fyrirtkinu.

Meira en 500 MW rekstri

Zephyr hefur veri leiandi ntingu vindorku Noregi og hefur egar reist meira en 300 MW af vindafli ar landi. S fjrfesting jafngildir meira en 35 milljrum slenskra krna. Fyrirtki er n a reisa ar njan 200 MW vindmyllugar og verur v senn me um 500 MW af vindafli rekstri. a jafngildir raforkunotkun um 75 sund norskra heimila.

flugir samstarfsailar

Zephyr br yfir mikilli tknilegri ekkingu og vtkri reynslu llum ttum vindorkuverkefna og ntur gra viskiptasambanda vi msa sterka fjrfesta og fyrirtki. Meal nokkurra helstu viskiptavina Zephyr verkefnum fyrirtkisins fram til essa eru lframleiandinn Alcoa, fjrfestingafyrirtki Black Rock og tknirisinn Google.

Zephyr-Tellenes-wind-parkVi stofnun Zephyr Iceland var eftirhafandi haft eftir stjrnarmnnum flagsins:

Olav Rommetveit, forstjri norska Zephyr og stjrnarformaur Zephyr slandi:sland br yfir geysilega gum vindastum og jafnvel enn betri en eru Noregi. g er afar ngur me kvrun stjrnar Zephyr a sland veri fyrsti markaur okkar utan Noregs. Vindurinn slandi, samt sveigjanleikanum sem slenska vatnsaflskerfi br yfir, skapar slandi venju gott tkifri til a nta vindorku me enn hagkvmari htti en flestum rum lndum. Samhlia v a slensk vindorka getur auki hagsld slandi, munu verkefni Zephyr Iceland skapa njar tekjur fyrir bi landeigendur og sveitarflg.

Morten de la Forest, stjrnarmaur Zephyr slandi:

Zephyr hefur undanfari kanna slenska raforkumarkainn tarlega, samt vieigandi lggjf og stefnu stjrnvalda. Fyrirtki sr hugaver tkifri til ntingar vindorku slandi og sterkar vsbendingar eru um a slensk vindorka veri samkeppnishf vi bi vatnsafl og jarvarma. slenska vindorkufyrirtki Zephyr Iceland mun njta gs af srekkingu og reynslu norska murflagsins og hefur alla buri til a ra hr verkefni sem munu reynast bi hagkvm og umhverfisvn.

Ketill Sigurjnsson, framkvmdastjri Zephyr slandi:

sustu rum hefur vindorka ori sfellt drari og hagkvmari. a er v sannarlega tmabrt a byrja a nta vindinn hr slandi til raforkuframleislu og annig stula a enn sterkari samkeppnishfni slands. Um lei er afar hvetjandi a hafa fengi svo flugt og reynslumiki fyrirtki til samstarfs sem norska Zephyr er. Rtt eins og verkefnum Zephyr Noregi, mun Zephyr Iceland leggja hfuherslu vandaan undirbning verkefna og ga upplsingamilun, enda er mikilvgt a brei stt rki um uppbyggingu af essu tagi. Framt slands er vindasm og bjrt senn.

-------

Nnari upplsingar veitir Ketill Sigurjnsson(s. 863 8333). Starfsst Zephyr Iceland er a Kalkofnsvegi 2 vi Hafnartorg Reykjavk. Myndin hr a ofan snir vindmyllugarinn Tellenes, sem Zephyr lauk vi sumari 2017. Hann er 160 MW og er ll raforkan seld til Google me langtmasamningi.


Fr Reins til Rivian

Rafmagnsblum fer fjlgandi og vera sfellt betri. sustu grein hr var raki hvernig Noregur er fararbroddi rafblavingarinnar. Kannski munum vi brtt sj svipaa run hr slandi. Og kannski getum vi meira a segja brum rennt inn hlendi - rafmagnsjeppa!

Biin eftir alvru rafmagnsjeppa

S sem etta skrifar hefur liti rafbla hornauga. Einkum vegna ess a drgieirra er ekki enn orin ng. .e. ekki enn unnt a aka mjglangt n ess a endurhlaa. En lka vegna ess a enn eru ekki komnir fram raunverulegir hagkvmir rafmagnsjeppar. a kann a vera a breytast. Og ar er kannski hugaverastur bll sem kallast Rivian. etta er ansi laglegur jeppi, sem a geta fari um 600 km einni hleslu.

Flottur rafmagnsjeppi dregur a sr fjrfesta

a er athyglisvert a nveri setti Ford 500 milljnir dollara run Rivian. Og rfum mnuum fyrr fjrfesti Amazon fyrir 700 milljnir dollara Rivian. a eru sem sagt margir flugir a veja Rivian.

Rivian-green-2Rivian jeppinner hugarsm ungs verkfrings,Robert J. Scaringe, sem hefur n unni a undirbningi Rivian heilan ratug. Og n virist sem draumurinn s loksins a vera a veruleika. Fyrsti Rivian jeppinn a vera afgreiddur til kaupanda nsta ri (2020).

Rivian minnir gamla ga grna Reinsinn

Greinarhfundur er talsvert spenntur fyrir essum Rivian. Ekki bara af v arna er um a ra flottan bl og mikilvg tmamt bifreiaframleislu. a er nefnilega svo a essi grni Rivian minnir tluvert gamla ga Reinsinn. Sem var rger 1971 og tryggur fararskjti fjlskyldunnar yfir aldarfjrung og meira en400 sund km.

Range Rover var sannkallaur tmamtajeppi fyrir nstum fimmtu rum. Og kannski er n loks a koma a v a fallegur og stlhreinn rafmagnsjeppi lti dagsins ljs. En mun hann endast jafn vel og fyrsta tpan af Range Rover?


Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband